Historia tytoniu, fajki i tabaki

Odkąd Kolumb przywiózł tytoń z Ameryki, szybko rosła popularność tytoniu w Europie. Żuto go, wąchano lub palono w fajce. Od 1800 r. rozpoczęła się epoka cygar. Cygara wyrabiano w domu i w niezliczonych warsztatach. Pod koniec XIX wieku wynaleziono maszynę do produkcji papierosów i praktycznie od początku XX wieku papieros zaczął wypierać fajki i cygara. W latach 70. XX wieku nauka zadała sobie sprawę, że tytoń jest szkodliwy. Od tej pory konsumpcja tytoni spada. Gdy w 1990 paliło jeszcze 35% Holendrów tak w roku 2024 jeszcze tylko 18%. 

Shag - tytoń na skręty

Do niedawna 50-gramowe paczki tytoniu (zwane shag) i bibułki takich holenderskich marek jak Drum, Samson, Brandaris i Van Nelle znajdywały się w kieszeni większości holenderskich palaczy. 

Sztukę sprawnego skręcenia papierosa trudno obcokrajowcom pojąć. Holender potrafi skręcić papierosa jedna ręką jadąc na rowerze! W dawnych czasach przyjęło się skręcanie papierosów z tytoniu (kerftabak). Pocięty tytoń był znacznie tańszy niż gotowy produkt jakim były cygara a do tego można było dowolnie, na swój smak, mieszać różne gatunki i rolować skręty dowolnej wielkości lub nabijać nim fajki.

Z racji historii długich zamorskich kontaktów Holendrzy od wieków używali chętnie tabaki do żucia i do wąchania. Cygara - niegdyś bardzo popularne w Holandii - znajdują coraz mniej palaczy. 

Zmierz cygara

Cygaro jest wynalazkiem Indian Majów którzy zwijali liście tytoniu w taki sposób, aby gotowy produkt mógł być pomału palony. Według niektórych słowo "cygaro" miałoby pochodzić od słowa "sikar" Majów.

W Holandii produkcję cygar rozpoczęto pod koniec XVIII wieku. Początkowo były to niewielkie firma, a wielu producentów cygar skręcało je w domu. Pod koniec XIX wieku produkcja stała się większa i częściowo zmechanizowana. Palenie cygar było w tym kraju niezwykle popularne aż do końca XX wieku. Ponieważ mechanizacja odbywała się kosztem zatrudnienia, dlatego ​​w 1936 roku rząd zdecydował, że tylko 60 procent produkcji cygar może być zmechanizowane. Produkcja cygar zawsze wiązała się z pewnymi pracami ręcznymi, ponieważ nakładanie owijki; zewnętrznej części obudowy cygara wymagała przeszkolenia i było pracą żmudną. 

Producent cygar używał drewnianej deski z dwudziestoma wgłębieniami w kształcie cygar. To była forma na cygara, a wnęki nazywane są łódkami. W tych łodziach umieszcza się tak zwany wypełniacz (tytoń cięty), zaopatrzony w pierwszą osłonkę która po kilku etapach obróbki zaopatrywana była w zewnętrzy liść, "koszulkę" cygara. Przemysł cygarowy zaczął podupadać po II wojnie światowej, szczególnie po latach 60. XX wieku. 

W 2020 roku zamknięto w Holandii dwie fabryki cygar marki Agio istniejące od 1904 r. Agio stało się po wojnie jednym z trzech największych producentów cygar w świecie z roczną produkcją 770 mln. cygar. Coraz powszechniejsze zakazy palenia drastycznie zmniejszają popyt na cygara. Mimo to istnieje w Holandii nadal kilkadziesiąt marek cygar. Stany Zjednoczone są obecnie największym producentem cygar ale Holandia największym eksporterem cygar (2 mld sztuk) w świecie, chociaż wiele holenderskich producentów cygar przeniosła fabryki do Belgii.

• W Culemborg istniał do 2024 ostatni jednoosobowy producent cygar. Richard Van der Donk przejął po ojcu, w roku 1977 produkuje ręcznie formowanych cygar. Produkował przez 47 lat 400 cygar dziennie, 100 tys. rocznie. Skrzyneczka (pudełko) jego cygar kosztowała 70 euro i  zapotrzebowanie na ręcznie robione cygara było wyśmienite. Liście przychodziły z Sumatry, po ok. 100 euro za kilogram. 

Akcyza i BTW (VAT) na papierosy w 2024 r. w Holandii wynosi łącznie ok. 85% wartości sprzedawanych paczek. Państwo zarabia na tytoniu ok. € 3 mld rocznie (całkowity budżet państwa wynosi w 2024 € 434 mld).

[Aktualizacja od 2014]