polder Holandia delta

Holenderskie poldery

Poldery to pola uprawne na terenie osuszonego płytkiego morza. Przez wieki Holendrzy zamieszkujący nizinny kraj balansujący na krawędzi wód przypływu i odpływu nauczyli się tę wodę kontrolować i zadbali aby mieć „suche nogi" jak to zwykli sami mówić.

Krótka historia osuszania lądu w Holandii.

Wiatraki wodne

Holendrzy zaprzęgli siłę wiatru do wypompowywania wody - stąd tak niegdyś duża ilość wiatraków w tym kraju. Typowe holenderskie wiatraki otrzymały już w XVI wieku znacznie ulepszoną obrotową konstrukcję pozwalającą kierować je w stronę zmiennego wiatru. Dopiero od momentu ich wprowadzenia, możliwe było, na dużą skalę osuszanie dużych obszarów wód. Służyły do przepompowywania wody, stopniami, od najniższego kanału do najwyżej położonego.

Jak powstawał polder Beemster
Polder Beemster znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.
Proces osuszania lądu nazywa się droogmakerij.

Polder i... Polanie

Słowo polder kojarzy się nierozłącznie z Holandią. Depresyjny obszar delty rzek Renu, Mozy i Skaldy. Wysuszone bagna, mokradła i torfowiska. Słowo polder znaczy w języku holenderskim więcej niż tylko osuszone pole. Oficjalnie polder znaczy "ląd otoczony groblą" ale polder to też charakter Holendrów - mieszczan w miastach otoczonych fosą.

Słowo polder stało się w powojennej Holandii przymiotnikiem najbardziej powszechnym w użyciu "polderowego modelu" holenderskiego społeczeństwa. Modelu w którym wszystkie decyzje w tym kraju podejmuje się po uprzedniej konsultacji z zainteresowanymi stronami.

Przymiotnik "polder" zastępuje czasami przymiotnik "holenderski" jak np. polderowa muzyka, polderowy zarząd, polderowy charakter itd.

Polder - osuszony ląd - kojarzony jest zawsze z Holandią o czym świadczy angielskie powiedzenie:

God created the world, but the Dutch created Holland

(Bóg stworzył świat ale Holendrzy stworzyli Holandię).

W zasadzie Holandia nie istnieje; Holandia  jest nadal tworzona, wciąż i nieustannie, jest trakcie transformacji. Cały ten polder jest wiecznie dopasowywany do potrzeb jego mieszkańców. 

Dokument o holenderskim polderowaniu.

Pole to Polska?

Słowo polder miałoby mieć także nieco wspólnego z... Polską. Gdzieś w przedchrystusowych czasach słowo brzmiące jak pola, pole, polra znaczyło w antycznym świecie nasze "pole" z którego to łacińskiego źródła wywodzi się także polder. Gdy nadawano naszej krainie nazwę Poloniae - my jeszcze czytać i pisać nie umieliśmy. Mówić zapewne też wiele nie mówiliśmy - zważywszy jak mało słów w języku polskim ma rodzime, słowiańskie pochodzenie.

Przeczytaj także: