Poczet malarzy holenderskich

Poniższy poczet obejmuje malarzy pochodzących zarówno z północno-holenderskiego miasta Hoorn jak i z flamandzkiej Antwerpii. Miejsce urodzenia i pochodzenia nie zawsze było miejscem twórczości, gdzie Van Gogh jest tego najlepszym przykładem. Po upadku Antwerpii w 1585 roku wielu antwerpskich malarzy, kupców i rzemieślników uciekło na protestancką północ, szukając wolności religijnej i nowych możliwości handlowych. Doprowadziło to do rozkwitu malarstwa holenderskiego. Do najważniejszych postaci, które zaczynały karierę w Antwerpii, należeli Pieter Aertsen, Pieter Pietersz i Aert Pietersz, Marten de Vos, Frans Floris i David Teniers Starszy, którzy przenieśli tradycję antwerpską do miast takich jak Amsterdam, Haarlem i Lejda.

Dlaczego akurat Holendrzy?

Od końca średniowiecza Niderlandy doznały niebywałego rozwoju gospodarczego i dobrobytu. Olbrzymia ilość bogatych mieszczan najchętniej dekorowały swoje kamienice porcelaną i obrazami - obrazy były kolorową fotografią tamtych czasów. Niderlandy były małym krajem z wyjątkowym w Europie zagęszczeniem majętnych ludzi - podobnie jest nadal. Cech malarzy św. Łukasza kształcił pokolenia nowych artystów. Ambicją możnych kupców było zapełnienie ścian domu portretami rodzinnymi, krajobrazami i scenami biblijnymi. Od początku XVII w. powstał tu istny przemysł malarski. Wielkie pracownie gdzie dziesiątki artystów z pomocą uczniów malowało seryjnie na zamówienie mieszczan. 

Święto Łukasza Ewangelisty przypada 18 października. Ponieważ Łukasz był lekarzem, jest uważany za patrona lekarzy. Łukasz jest również patronem malarzy i rzeźbiarzy (Cechu Świętego Łukasza). Według legendy, Łukasz namalował za życia Matkę Boską i Dzieciątko Jezus, co stało się znane we wschodnim chrześcijaństwie jako ikona Hodegetrii. Różne przedstawienia Madonny są czczone jako dzieło św. Łukasza. Motyw "Łukasz malujący Madonnę z Dzieciątkiem" jest przedstawiany w wielu ołtarzach, zwłaszcza tych należących do lokalnych cechów malarzy. W Amsterdamie siedzibą cechu malarzy "St. Lucasgilde" był budynek Waag w Amsterdamie.

Wybraliśmy tych najważniejszych artystów Niderlandów i ta selekcja zawiera zaledwie 37 z setek niderlandzkich malarzy od końca średniowiecza do XXI wieku. Niewątpliwie najsłynniejsi i najlepsi z XVII wieku to Rembrandt, Vermeer i Frans Hals. Nazwiska z linkiem do krótkiego przeglądu ich twórczości: 

 

Poczet malarzy niderlandzkich

Lista chronologiczna - według daty śmierci artysty - z linkiem do krótkiej prezentacji jego twórczości.

• Jan van Eyck 1390-1441
• Rogier van der Weyden 1400-1464
• Geertgen tot Sint Jans 1465-1495

W tych czasach wszyscy artyści wzorowali się na sztuce włoskiej. Caravaggio był największym wzorem dla holenderskich malarzy. Jednak cechą różniącą niderlandzkich artystów od włoskim była tematyka obrazów. Holendrzy malowali oprócz licznych portretów na zamówienie także sceny rodzajowe, codzienne życie miasta i wsi w Niderlandach, gdy Włosi koncentrowali się na sztuce religijnej. Więcej na ten temat >>>

• Hieronim Bosch 1450-1516
• Jan van Scorel 1495-1562
• Maarten van Heemskerck 1498-1574

• Pieter Bruegel (starszy) 1525-1569
• Rodzina Bruegel (1550-1700)
• Ambrosius Bosschaert (starszy) 1573-1621
• Pieter Lastman 1583-1633

Od tej pory - XVII wiek stał się Złotym Wiekiem Niderlandów. Po wygranej wojnie z hiszpańskim zaborcą (wojna 80-letnia) nastąpił największy rozkwit kraju - w tym także sztuki barokowej.

• Peter Rubens 1577-1640
• Antoon van Dyck 1599-1641
• Jacob Backer 1609-1651

• Carel Fabritius 1622-1654 (oraz jego tragiczna śmierć w eksplozji)
• Paulus Potter 1625-1654
• Gerard van Honthorst 1592-1656

• Pieter Claesz 1597-1661
• Frans Hals 1582-1666
• Rembrandt van Rijn 1606-1669 oraz: · za co świat ceni Rembrandta?; · Lekcja anatomii; · Najładniejszy obraz Holandii i · ile kosztuje centymetr Rembrandta?
• Jan Lievens 1607-1674

• Jan Vermeer 1632-1675
• Gerard Dou 1613-1675
• Jan Steen 1626-1679

• Ferdinand Bol 1616-1680
• Frans van Mieris I 1635-1681
• Jacob van Ruisdael 1628-1682
• Albert Cuyp 1620-1691

Tutaj kończy się holenderski złoty wiek w malarstwie liczący setki wyśmienitych malarzy. Poniżej XIX wiek do naszych czasów.

• Vincent van Gogh 1853-1890 oraz dagerotyp i ucho Van Gogha
• Hendrik Mesdag 1831-1915
• Jan Toorop 1858-1928
• Isaac Israëls 1865-1934
• Koekkoek (czytaj kukuk) to holenderska rodzina, która wydała na świat wielu malarzy. Z 16 malarzami w czterech pokoleniach, rodzina jest uważana za największą rodzinę malarzy na świecie. Dynastę malarzy  Koekkoeków zapoczątkował Johannes Hermanus Koekkoek (1778-1851) malujący marynistykę a najmłodszym był Stephen Robert Koekkoek (1887-1934) malarz krajobrazów.

• Piet Mondriaan 1872-1944
• Kees van Dongen 1877-1944
• Maurits Escher 1898-1972
• Willem de Kooning 1904-1997
• Karel Appel 1921-2006