język holenderski

Przeklęte holenderskie rodzajniki de het een

Już 30 lat uczę się języka holenderskiego. Im więcej go poznaję tym więcej wiem, że go nie umiem. Może najgorsze są te przeklęte rodzajniki: de, het, een.

Jaki lidwoord!?

Bez znajomości lidwoorden (rodzajników - formy przedimka) nie będziesz mówił poprawnie po holendersku, nawet gdy twoje "ge" i "ha" będzie tak dobre jak mieszkańca Haarlemu (bo podobnież w Haarlemie mówią najczystszą holenderszczyzną) to bez używania "het", "de" i "een" nie ma poprawnej mowy.

holenderskie rodzajniki de het een

Na domiar złego w holenderskim nie ma praktycznie rodzaju męskiego, żeńskiego i nijakiego a jeśli szczątkowo występuję, to rzadko pokrywa się z naszymi, polskimi rodzajami płci. Automatycznie o księżycu mówię: "jego blask" ale nie przyjdzie mi do głowy powiedzieć "jej blask" ("zij schijnt") - jako, że w holenderskim księżyc jest żeński! Podobnie krawat - "on jest za długi"  gdy z niezrozumiałych powodów "de stropdas" w holenderskim  - "ona jest za długa" ("zij is te lang!") -  to mnie dobija. 

Ale wracając do tych nieszczęsnych rodzajników "de, het, een" - nauczyć nas ich możne tylko czas. Nie ma na nie reguł, nie ma sposobu innego jak zapamiętywać, uczyć się ze słyszenia, wkuwać. Tak samo jak i my nauczyliśmy się w dzieciństwie ze słyszenia, że krawat i księżyc to on a nie ono lub ona. Kilka zasad podaliśmy na ilustracjach. Mogą pomóc gdy się ich dobrze zapamięta.

zasady rodzajnika DE w języku holenderskim
Kilka zasad rodzajnika DE w języku holenderskim.

Najtrudniejszym rodzajnikiem jest słówko "het"

Słówko to ma tez wiele funkcji jak np. w zdaniu: "het regent", "het is mooi geweest", "het stinkt hier!".

Het jest trudny do nauczenia się, nie zna reguł, zna różne formy użycia i malutkie holenderskie dzieci uczące się języka ojczystego mają z nim sporo trudności i często zastępują je rodzajnikiem "de". Jeszcze siedmiolatki mają trudności z prawidłowym używaniem "het". Z holenderskich badań językowych wynika, że słówko "het" przeżywa kryzys i coraz mniej jest przez najmłodsze pokolenie używane. Nowe słowa otrzymują także rodzajnik "de" jak. np. talkshow, feedback, database.

zasady rodzajnika HET w języku holenderskim
Kilka najważniejszych zasad rodzajnika HET w języku holenderskim.

Z reguły rodzajnik (lidwoord) "het" używa się do:

  • zdrobnień: het bloempje, het jongetje, het vaasje;
  • nazw języków: het Nederlands, het Pools, het Spaans;
  • nazw krajów i miejsc: het tolerante Nederland, het Duitsland van na de oorlog, het statige Den Haag;
  • nazwy metali: het ijzer, het kwik;
  • nazw kierunków: het noorden, het zuidwesten;
  • nazwy sportów i gier: het tennis, het hockey, het schaakspel;
  • słów z dwóch sylab, które zaczynają się od be-, ge-, ver- i ont-: het belang, het geweer, het verstand, het ontzet;
  • wyrazów kończących się na -isme, -ment, -sel i -um: het communisme, het instrument, het kapsel, het museum; (z wyjątkiem np.: de lub het deksel, de recruitment, de overemployment).

OK, to była teoria - a teraz w praktyce... ufff..

popularne holenderskie słowa

Przeczytaj także: