Kiedy jesteś Polakiem? - czyli polscy laureaci nagrody Nobla

Lwia część polskich noblistów nie urodziła się w Polsce, gdyż taki kraj nie istniał na mapie Europy. Gdy więc będziemy liczyć laureatów Nobla urodzonych na historycznie polskich ziemiach - choć i to już jest pojęcie dyskusyjne - doliczymy się ich więcej niż chcielibyśmy wiedzieć. Dlatego niektóre z tych nazwisk przypisywane są także do Rosji, Ukrainy lub Białorusi. Gdyby Nagrody Nobla istniały zawsze to Kopernik i Mickiewicz też by je otrzymali, jako Polacy niewątpliwie. Czy może jednak nie?

17 Laureatów Nagrody Nobla urodzonych na polskich ziemiach (lista może być dłuższa)

1903 Maria Skłodowska-Curie (ur. w 1867 w Warszawie - ówczesnym zaborze rosyjskim) – fizyczka, chemiczka, dwukrotna laureatka Nagrody Nobla (drugi raz w roku 1911)

1905 Henryk Sienkiewicz (ur. w 1846 w Woli Okrzejskiej [między Lublinem i Warszawą] w ówczesnym zaborze rosyjskim) – nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za całokształt twórczości.

1907 Albert Michelson (ur. w 1852 w Strzelnie [pod Gnieznem]  w ówczesnym zaborze pruskim) -  fizyk z rodziny żydowskiego kupca, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizyki za konstrukcję interferometru (urządzenia do niezwykle precyzyjnych pomiarów optycznych) oraz pomiary metrologiczne przeprowadzone przy użyciu skonstruowanych urządzeń.

1924 Władysław Reymont (ur. w 1867 w Kobielach Wielkich [pod Częstochową] w ówczesnym zaborze rosyjskim) – pisarz, prozaik i nowelista. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za czterotomową epopeję chłopską "Chłopi".

1944 Isidor Rabi (ur. w 1898 w Rymanowie koło Krosna w ówczesnym zaborze austriackim) – laureat Nagrody Nobla za metodę rezonansową obserwacji własności magnetycznych jąder atomowych.

1950 Tadeusz Reichstein (ur. w 1897 we Włocławku) – biochemik. W 1933 roku zsyntetyzował kwas askorbinowy (witamina C). Za prace dotyczące chemicznej struktury i biologicznego działania hormonów kory nadnercza otrzymał Nagrodę Nobla.

1977 Andrzej Schally (ur. w 1926 w Wilnie) - syn generała Wojska Polskiego, szefa gabinetu prezydenta Mościckiego. Biochemik i lekarz otrzymał Nobla w dziedzinie medycyny za odkrycie zjawiska wydzielania hormonów w podwzgórzu mózgu oraz badanie ich budowy i czynności, co zapoczątkowało neuroendokrynologię.

1978 Isaac Bashevis Singer (ur. w 1902 w Leoncinie pod Warszawą w ówczesnym zaborze rosyjskim) – pisarz żydowski tworzący głównie w języku jidysz, dziennikarz. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. W Polsce najbardziej znany jest jego "Sztukmistrz z Lublina".

1978 Menachem Begin i (ur. w 1913 w Brześciu nad Bugiem [jako Mieczysław Biegun], ówczesnym zaborze rosyjskim) – ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim, był żołnierzem w armii gen. Andersa, działacz syjonistyczny, premier Izraela w latach 1977–1983, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (razem z Mohamedem Anwarem Al-Sadatem).

1980 Czesław Miłosz (ur. w 1911 w Szetejniach za Kownem, w ówczesnym zaborze rosyjskim)  – prawnik i dyplomata, poeta, prozaik, eseista, historyk literatury, tłumacz otrzymał literacką nagrodę Nobla za całokształt twórczości.

1981 Roald Hoffmann (ur. w 1937 w Złoczowie za Lwowem) – otrzymał nagrodę w dziedzinie chemii za jego badania dotyczące przebiegu reakcji chemicznych.

1983 Lech Wałęsa (ur. w 1943 w Popowie koło Płocka) – polityk i działacz związkowy. Współzałożyciel i pierwszy przewodniczący „Solidarności”, opozycjonista w okresie PRL. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1990–1995, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

1992 Jerzy Charpak (ur. w 1924 w Dąbrowicy, niedaleko Równego) –  fizyk który w 1959 roku rozpoczął pracę w genewskim instytucie CERN, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w 1992 roku za wkład w dziedzinie opracowania detektorów cząstek.

1994 Szimon Peres i (ur. w 1923 w Wiszniewie koło Mińska [jako Szymon Perski]) – izraelski polityk, prezydent Izraela. W 1994 został laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, razem z  Icchakiem Rabinem i Jasirem Arafatem. Został wyróżniony za rozmowy pokojowe, które prowadził jako izraelski minister spraw zagranicznych, których skutkiem były tzw. porozumienia z Oslo.

1995 Józef Rotblat (ur. w 1908 w Warszawie) – fizyk i radiobiolog, współzałożyciel i lider pacyfistycznego ruchu naukowców Pugwash, laureat Pokojowej Nagrody Nobla.

1996 Wisława Szymborska (ur. w folwarku Prowent w Kurniku pod Poznaniem) – poetka, eseistka, krytyk literacki, tłumaczka, felietonistka; laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.

2007 Leonid Hurwicz (ur. w 1917 w Moskwie) - pochodził z rodziny polskich Żydów, która ewakuowana z Królestwa Polskiego w czasie I wojny światowej schroniła się na krótko w Moskwie. Na początku 1919 wraz z rodziną powrócił do Warszawy. W 1938 ukończył prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii za konstrukcję mechanizmów (zwaną także teorią odwrotnej gry).