kuchnia polska kuchnia warzywa ziemniaki

Makaron rozgotowany w mleku i czosnek

Mieszkam w Holandii 45 lat a przedtem prawie 30 lat w Polsce to pozwalam sobie na podstawie własnego życia porównać co jedli Polacy i Holendrzy w roku 1960 i co jedzą dzisiaj. Mimo wielu różnic w historii obu narodów, kuchnia aż tak się nie różni.

Gdy kartofel wyparł kaszę

Przez wieki Europejczycy jedli głównie chleb i różne rodzaje kaszy, czyli gotowane ziarna zboża. Do czasu gdy pojawił się kartofel. Najbardziej powszechnym pokarmem od Amsterdamu po Kijów był ok. 200 lat ziemniak. Ziemniak trafił na nasze chłopskie stoły (cesarstwa Rosyjskiego) bardzo późno bo praktycznie w połowie XIX wieku. Do tej pory był bardziej elitarnym warzywem mieszkańców miast. Jeszcze później - praktycznie po drugiej wojnie światowej - na nasze stoły trafiły pomidory i papryka. 
Na polskiej wsi do ok. 1970 roku nie uprawiano pomidorów. Na początku lat 70. XX wieku stragan z bułgarską papryką na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie był egzotyką, mało kto wiedział co z tym warzywem zrobić (to są moje osobiste wspomnienia z lat 60-70. XX wieku, gdyż znałem zarówno mazowiecką wieś jak i Warszawę). Zresztą w tych czasach w Holandii jadłospis był dość podobny. Papryka było w Holandii nowością z... Węgier, podobnie pomidor. Nie przypominam sobie abym do końca XX wieku zobaczył Holendra jedzącego surowego pomidora. Pomidor wkraczał do holenderskiej kuchni bardzo pomału, w postaci sosu pomidorowego do makaronu lub koncentratu na zupę pomidorową. Tymczasem współcześnie pomidor jest warzywem numer jeden w obu krajach, choć te współczesne holenderskie pomidory szklarniowe mają już smakowo mało wspólnego z pomidorem. 

Najpopularniejsze na stole

Współcześnie najpopularniejsze produkty spożywcze Holandii nie różnią się od Polskich: ziemniaki, cebula, pomidor, papryka, ser, ryż, makaron, marchew, mięso kurczaka i czosnek. 

Wielu z generacji milenialsów Y i Z nie obiera już ziemniaków na obiad ale mimo wszystko starsze generacja utrzymują wysoką pozycję kartofla w codziennym jadłospisie. W roku 1950 statystyczny Holender zjadał 100 kg ziemniaków rocznie, w roku 2023 już tylko 23 kg. Jemy coraz bardziej "zagranicznie": potrawy włoskie, arabskie i azjatyckie.