mosty Moerdijk Maczek rzeka

Mosty łączące Holandię z Belgią

Naturalną granicą Niderlandów był Ren i Moza. Z grubsza, mieszczańska Holandia leżała nad rzekami i kraj chłopski pod rzekami. Praktycznie dopiero po wojnie obie części kraju zaczęły się integrować połączone mostami.

Mosty łączące Holandię z Południem Europy

Mosty w Moerdijk tworzą kluczową przeprawę rzeczną nad rzeką Hollandsch Diep, łącząc prowincje Holandia Południowa (w pobliżu Dordrechtu) i Brabancja Północna (w pobliżu Moerdijk). Kompleks składa się z mostu drogowego na autostradzie A16 (otwartego w 1936 roku)i mostu kolejowego (pierwszy z 1872). Oba mosty stanowią główną arterię komunikacyjną łączącą Holandię z Belgią i południem Europy.

Historyczne przęsła mostu
Historyczne przęsła starego mostu na pamiątkę.

Przez wieki Holandia była przecięta horyzontalnie przez duże rzeki, rozgałęzienia Renu i Mozy. Dlatego do dzisiaj używa się pojęcia kraju "powyżej lub poniżej rzek" które to rzeki były granicą kulturową, religijną i obyczajową między prowincjami Holland a Brabant i Flandrią. Dopiero w 1872 zbudowano pierwszy most kolejowy łączący Rotterdam z Antwerpią przez szeroki Hollandsch Diep (ujście rzek Waal i Mozy). Ale dopiero w 1936 wybudowano pierwszy most samochodowy - co nie było łatwe na tak szerokiej wodzie z regularną żeglugą morską. Oba mosty wysadzili w listopadzie 1944 w powietrze wycofujący się w kierunku Dordrechtu Niemcy. Most drogowy wysadzono 6 listopada 1944 roku, aby powstrzymać marsz aliantów na północ. Most kolejowy został zniszczony mniej więcej w tym samym czasie, także częściowo 15 listopada 1944 roku, przez niemieckich płetwonurków. "Poniżej rzek" kraj został wyzwolony ale "powyżej rzek" naród w izolacji cierpiał głód aż do maja 1945. Priorytetem aliantów nie był już Rotterdam i Amsterdam. Alianci parli w wyścigu z Armią Czerwoną o Berlin.
Po wojnie oba mosty odbudowano a w 1978 stanął nowy most drogowy, ten dzisiejszy. Przejeżdżając na brabancką stronę widać charakterystyczny monument X - który składa się z fragmentów przęseł starego mostu z 1936 a w nim wkomponowana płaskorzeźba ze starego mostu wykonana przez artystę który zginął rozstrzelany w Gliwicach podczas marszu śmierci więźniów Auschwitz w styczniu 1945.

Niemiecki bunkier
Niemiecki bunkier, pod nasypem kolejowym, strzegący do listopada 1944 drogi do mostu kolejowego prze drodze Zwaluwsedijk.

Strategiczne znaczenie mostów w 1944

Polscy żołnierze wyzwolili pod koniec października 1944 r. holenderskie miasto Breda. Ale ich głównym zadaniem było opanowanie mostów koło wsi Moerdijk. Bredę wzięta została z marszu, po drodze. Breda nie miała strategicznego znaczenia także dla Niemców, więc wycofali się z miasta z niewielkim tylko oporem. Znaczenie miały mosty przez Hollandsch Diep; kołowy i kolejowy łączący południe z północą Niderlandów. Ostatecznie, 3 tygodnie później, Niemcy oba mosty jednak zniszczyli.

Historyczne przęsła mostu
Historyczne przęsła mostu z 1936 r. Tablica głosi: TEN POMNIK UPAMIĘTNIA PIERWSZY MOST DLA RUCHU DROGOWEGO PRZEZ RZEKĘ HOLLANDSCH DIEP, KTÓRY ZOSTAŁ OTWARTY PRZEZ JEJ KRÓLOWĄ WILHELMINĘ 12 GRUDNIA 1936 ROKU. KRÓLOWA JULIANA OTWARŁA ODNOWIONY MOSTU 10 GRUDNIA 1978 ROKU.

Przeczytaj także: