Wiatrakowe przepisy kuchni Polenderskiej

Paprykarz szczeciński bez puszki

Z niejasnych powodów uwielbiałem paprykarz szczeciński gdy byłem dzieckiem. A to było ok. roku 1965! Ten produkt zdaje się być nadal przysmakiem wielu Polaków, chociaż te współczesne puszki są moim zdaniem niezjadliwe. Tymczasem wędzona makrela jest wciąż (2021) względnie tanią, dziką, nie hodowaną rybą! Dostępna w każdym sklepie. To tak jakbyś zamiast tej nieśmiertelnej polskiej karkówki miał wszędzie udziec barani za 8 złotych kilo!
Gdy mi zostaje trochę ryżu z obiadu, kupuję wędzoną makrelę i robię paprykarz samemu. Polecam!
Przepis:
- parę kopiastych łyżek zimnego, ugotowanego ryżu.
- makrela wędzona - starannie obrana z ości.
- dwie duże cebule (plus ewent. papryka) pokrojone w kostkę i usmażone na złoto na oliwie.
- Sos czyli ketchup home made: puszeczka koncentratu pomidorowego, ok. połowy pojemności tej puszeczki octu (polskiego a całą puszeczkę holenderskiego) i tyle samo wody, sporo soli, 4 łyżeczki cukru - wszystko zmieszać - wychodzi ketchup lepszy niż jakikolwiek. Popróbować, aby był mocno słodko-kwaśny i słony (no niestety ketchup ze sklepu to praktycznie ocet z cukrem)
- łyżka papryki w proszku, najchętniej ostrej (z tureckiego sklepu).
Wszystko razem dobrze wymieszać i gotowe. Delicje!

PS.: Jest dla mnie ogromną zagadką, dlaczego Polakom tak bardzo smakują PUSZKI KONSERWOWE! Szynka z puszki, mielonka z puszki, gulasz z puszki itp.

Boski majonez

Pierwszorzędnym warunkiem jest aby wszystkie składniki majonezu były w temperaturze pokojowej; czyli jajka, olej i musztarda nie mogą być prosto z lodówki bo zrobi się błoto zamiast majonezu.
Potrzebny jest mikser (choć mówią, że ręcznie trzepany majonez jest jeszcze lepszy) i naczynie, najlepiej wąskie i wysokie o pojemności powyżej jednego litra. Wykonanie majonezu nie trwa dłużej niż 10 minut. Jest znacznie smaczniejszy, intensywny w smaku niż fabryczny. Majonez własnej roboty można przechowywać w lodówce co najmniej tydzień. Jedynie na wierzchu żółcieje - czyli się utlenia.
UWAGA! Potrawy z zastosowaniem surowego jajka narażone są na obecność bakterii salmonelli. Dlatego ważnym jest aby jajka przed użyciem dobrze umyć w bardzo gorącej wodzie lub nawet oblać je wrzątkiem.
Składniki:
- 2 żółtka,
- 1 spora łyżka musztardy (najlepiej gęstej francuskiej, np. marki Kuhne),
- 1 czubata łyżka cukru,
- 1 czubata łyżeczka soli,
- spora szczypta pieprzu,
- ok. 0,7 l oleju słonecznikowego,
- ok. 100-200 ml octu (holenderskiego zwykłego natuurazijn lub połowę polskiego spirytusowego). Ocet można ewentualnie zastąpić sokiem z cytryny, choć ja wolę z octem - ma ciekawszy smak. Polski ocet jest bardzo mocny, trzeba użyć go mniej a pod koniec miksowania można kremową masę rozcieńczyć wodą do pożądanej gęstości.
Składniki w temperaturze pokojowej!
Wlewamy wszystkie składniki na raz do wysokiego i wąskiego naczynia, wkładamy na dno mikser (ręczny blender) i miksujemy na maksymalnych obrotach od dołu powoli w górę. Po minucie majonez jest gotowy.
Osobiście preferuję majonez dość kwaśno-słodki, więc daję nawet więcej musztardy, octu i cukru. W czasie miksowania najlepiej majonez próbować i doprawiać na własny smak. Intensywny w smaku majonez świetnie pasuje do dość mdłych w smaku jajek.
Z reguły im majonez jest kwaśniejszy tym lepszy w kombinacji z dość mdłym w smaku jajkiem na twardo. Proporcje smakowe cukru-soli-octu można regulować według własnego upodobania. Zresztą ilość oleju i żółtek też nie musi się trzymać tych proporcji bardzo ściśle. Taki majonez można długo przechowywać w słoiku w lodówce.
Pyszne sosy z majonezem
Dodając do takiego majonezu (w ilości do uznania) dobrego pełnotłustego jogurtu wychodzi nam pyszny: sos tatarski - jogurt + posiekana pietruszka, ogórki konserwowe, kapary, sól, pieprz, sos czosnkowy - jogurt + posiekana pietruszka, parę zmiażdżonych ząbków czosnku, sól, pieprz lub sos Joppiesaus - popularny do frytek: ketchup, nieco przyprawy czy kerry(curry) + ostra papryka, drobniutko posiekana cebulka.

Zupa pomidorowa Quick

- 2 puszki pomidorów w kostkę (2 x 400 ml)
- 1 cebula, 1-2 łodyga selera
- 1 l bulionu z kostki
- 2 ząbki czosnku, liść laurowy
- spory chlust oliwy
Podsmaż posiekaną cebulę i dodaj resztę składników. Gotuj przez 20 minut. Usuń liść laurowy i zmiksuj resztę blenderem. Sól i pieprz do smaku. Można dodać kuleczki mięsa lub kawałki kurczaka, ale to więcej pracy.

Duszona cykoria

Pyszny i szybki przepis: 2-3 cykorie przekroić na pół, lekko osolić, położyć na patelni (płaską częścią do dołu) z rozgrzanym masłem i dusić pod przykrywką 20 minut, po czym zdjąć przykrywkę aby sok odparował, następnie obrócić cykorię, posypać serem parmezańskim (lub innym) i posmażyć jeszcze z 5 minut pod przykrywką. Gotowe.

Przepis rozwinięty:

- 8 cykorii
- masło, pieprz, sól, gałka muszkatołowa
- opcjonalnie: 8 plastrów szynki parmeńskiej, stary ser gouda lub parmezan.
Szerokie płytkie naczynie żaroodporne wysmarować masłem. Połóż połówki cykorii płaską stroną do dołu. Na każdą część położyć kawałek masła, posolić, popieprzyć i trochę świeżo startej gałki muszkatołowej.
Można również nałożyć na wierzch stary ser, a przed serem także szynkę parmeńską albo inną jak nie masz pieniędzy. Włożyć do nagrzanego piekarnika (180 stopni) na około 40 minut z przykrywką, ale może być też dłużej. Im dłużej na małym ogniu, tym będzie słodsze.

Naleśniki po holendersku

- 400 g mąki
- 4 jajka
- 0,8 l mleka
- szczypta soli
- 2 łyżki cukru
- masło (do pieczenia)
Ciasto powinno być dobrze płynne. Zbyt gęste ciasto nie spływa gładko po patelni i daje marne naleśniki. Ubij składniki blenderem. Pozostaw ciasto w lodówce na 1 godzinę.
Na każdy naleśnik rozpuść kawałek masła na mocno rozgrzanej patelni. Wlej trochę ciasta chochlą i szybko "rozwałkuj" je po patelni, aż ciasto pokryje całe dno. Smaż na średnim ogniu, aż góra będzie sucha, a spód będzie jasnobrązowy. Odwróć naleśnik łopatką. Jedz najlepiej od razu, lub przechowuj w stosie przykryte talerzem, na patelni z warstwą delikatnie wrzącej wody.

Placki z jabłkami

- 200 g mąki
- 150 ml mleka
- 4 kwaśne jabłka (koniecznie złota reneta)
- 2-3 jajka
- 3 łyżki cukru
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- 1 opakowanie cukru waniliowego
- 25 g masła
- szczypta soli i odrobina cynamonu
Ponadto: olej słonecznikowy (ok. ćwierć litra) i cukier puder do posypanie
Wszystkie składniki ciasta wymieszać bardzo dobrze i długo mikserem.
Jabłka obrać, pokroić w grubą kostkę. Jabłka można posypać lekko „kwaskiem cytrynowym” do sprzedaży w polskim lub innym zagranicznym sklepie.
Do masy dodać jabłka, wymieszać łyżką i wykładać 3-4 sztuki na raz, dużą łyżką na patelnię z dużą ilością gorącego oleju. Smażyć ok. 2 minuty z każdej strony, aż „placki” zarumienią się na złoty kolor, po wystygnięciu posypać cukrem pudrem i natychmiast zjeść.

Tatar z Holandii i Francji — Różne warianty filet Américain i steak tartare oraz pudełko filet Américain z supermarketu.

Tatar czyli amerykański filet?

Większość Polaków uwielbia tatara. Tatar można w Holandii kupić w markecie, najczęściej w już uformowanych "hamburgerach" (bo Holender nie je raczej tatara na surowo) albo zrobić samemu z kawałka chudej wołowiny. Kto ma maszynkę do mielenia - to jest najlepszy sposób - a kto nie ma może mięso posiekać w blenderze. Tatar z cebulką, olejem i żółtkiem jest zawsze pycha (jajko b. dobrze umyć wrzątkiem z uwagi na groźbę salmonelli).

W Holandii bardzo popularny na kanapki jest natomiast "Filet Américain" - pasta podobna do tatara, całkiem smaczna. Filet znaczy z francuska chude i delikatne mięso jak np. polędwica. Swoją nazwę "amerykańskiego fileta" zawdzięcza hotelowi American w Amsterdamie gdzie go po raz pierwszy przyrządzono. "Filet Américain" jest wariantem "steak tatar" (tartare) czyli siekanego surowego befsztyka bez przypraw - popularnych dań we Francji i Belgii. Wersja przyprawiona zwie się tam "filet americain préparé".

Przepis na Filet Américain

- 250 g bardzo chudej zmielonej wołowiny (np. blenderem)
- kopiasta łyżka od zupy majonezu
- łyżka musztardy
- łyżka mielonej papryki
- troszeczkę worcestershire sauce
- sporo pieprzu białego i sól
- kilka kropel tabasco
- żółtko
Do tego można opcjonalnie dodać posiekaną cebulkę i/lub ogórka konserwowego, dobrze wymieszać i gotowe. Bez cebuli i ogórka można kilka dni przechować w lodówce.
Steak tartare
Ten francuski specjał zawiera powyższe składniki oraz dodatkowo siekaną pietruszkę, szczypiorek, cebulę i korniszona, troszkę kaperków, ketchupu i oliwy.

Spaghetti carbonara (dla 2 osób)

- 200 g spaghetti
- 100 gram kostki boczku wędzonego albo pancetta.
- 1 zgnieciony ząbek czosnku
- 2-3 jajka
- 50 g startego Parmigiano Reggiano albo b. starego sera holenderskiego.
Spaghetti gotuj al dente w osolonej wodzie. W międzyczasie podsmaż boczek 3-4 minuty na odrobinie oliwy. Na koniec smaż czosnek przez chwilę, aż nabierze koloru; następnie go usuń.
Odcedź szybko spaghetti (jedyną dobrą carbonarą jest carbonara z dużą ilością wody z gotowania makaronu!) i wrzuć go z powrotem do garnka i wlej resztę składników: boczek z tłuszczem, ser i wbij jajka oraz trochę świeżo zmielonego pieprzu. Szybko całość wymieszaj. Gotowe.

Spaghetti puttanesca (dla 2 osób)

- 200 g spaghetti
- puszka 400 g pulpy pomidorowej
- 2 zgniecione ząbki czosnku
- 1 mała posiekana cebulka
- 1 puszka ansjovis (anchois)
- łyżka kaparków
- szczypta płatków chili lub ostrej papryki.
- 50 g sera parmezan albo b. starego sera holenderskiego.
- ewentualnie garść czarnych oliwek i posiekana pietruszka.
Spaghetti gotuj al dente w osolonej wodzie. W tym czasie na rozgrzaną patelnię z sporą ilością oliwy wrzuć anchois, cebulkę, czosnek i chili na krótkie podsmażenie. Dodaj pokrojone czarne oliwki i kaparki. Następie dodaj zawartość puszki pomidorów w kostkę i całość smaż lekko aż ugotuje się makaron. Odcedzone spaghetti wrzuć na patelnię i dobrze zmieszaj. Gotowe. Na talerzu posyp serem i pietruszką.

Holenderskie przepisy

Kilka typowych holenderskich przepisów stosowanych przez Wiatraka. Polecam także kilka stron z receptami typowo holenderskiej kuchni: strona Holendrów za granicą, strona dla pań z holenderską kuchnią, holenderski garnek, recepty Pani Mariny.

Śródziemnomorska bryndza

Może to nie jest typowo holenderskie ale w miarę napływy ludów śródziemnomorskich coraz popularniejsze stają się produkty tego regionu.

Bryndza dotarła do Polski poprzez pasterskie ludy Karpat które zajadają się bryndzą od Zakopanego do Turcji a może i dalej. Dzisiaj nazwę bryndza wypiera modne greckie słowo feta.

Biały ser, twarożek nie solony, można dostać w Holandii jedynie w polskich sklepach. W sklepach tureckich i marokańskich sprzedawany jest ser typu Feta. Twardy i słony. Sprzedawany jest na wagę lub w puszkach w solance. Taką bryndzę można dość długo przechowywać w lodówce, zanurzone w słonej wodzie.

Lubię tą turecką bryndzę (może być też grecka lub marokańska - a najlepsza jest karpacka! W Rumunii) pokrojoną w kostkę z czarnymi oliwkami, wgniecionym czosnkiem, posypaną świeżym tymiankiem - całość polana oliwą.

Ziemniaki Dauphine

Recepta na popularne w Holandii i przepyszne zapiekane ziemniaki (à la pommes dauphinoise)

Składniki na 4 osoby:
• 1 kg ziemniaków,
• 1 jajko,
• 250 ml mleka,
• 150 g starego, twardego sera (oude kaas)
• 50 g masła,
• ząbek czosnku, sól, pieprz, gałka muszkatołowa.

Obrane i umyte ziemniaki pokroić w możliwie jak najcieńsze plasterki.
W innym naczyniu robimy zalewę: roztrzep jajko i trzepiąc dodaj do niego gorące mleko, masło, ok. 100g startego holenderskiego sera (oude kaas - może być też włoski ser Parmezan lub szwajcarski Gruyère dla innego smaku), roztarty czosnek, sól, pieprz i szczyptę gałki muszkatołowej.
Mieszamy dokładnie plasterki ziemniaków z zalewą i wkładamy do odpowiedniej wielkości, nasmarowanej masłem formy. Całość posypujemy jeszcze resztą startego sera, przykrywamy folią aluminiową i wstawiamy do piekarnika nagrzanego już do 200ºC.
Piec około 1 godziny przy czym ostatnie 15 minut zdejmujemy folię, rozkładamy na wierzchu kilka kawałeczków masła aby się ładniej zarumieniło.

Sos orzechowy (satésaus)

Recepta na holenderski sos orzechowy (satésaus)
Składniki:
• 1 słoik holenderskiego pindakaas/masła orzechowego (marka nie gra roli)
• 1 cebula i trochę oleju
• troszeczkę soku z cytryny
• 2-3 łyżki mleczka kokosowego
• kilka ząbków czosnku (ilość w zależności od upodobań)
• kilka łyżek sosu sojowego (ketjap)
• 1 łyżka sambal (ewentualnie szczypta imbiru lub starty świeży)
• 1-3 łyżki brązowego cukru (może być też zwykły cukier)
• 1 słoik (ten po maśle orzechowym) mleka

Ilość przypraw można dostosowywać do swoich upodobań i robić sos mniej lub bardziej słodki, kwaśniejszy, słony lub pikantny, rzadszy i gęstszy. Bazą sosu jest masło orzechowe, czosnek, sos sojowy, sambal (pikantne papryczki chili) i mleko, reszta składników opcjonalnie.

W rondelku usmaż na oleju, na złoto cebulkę pokrojoną w bardzo drobną kostkę
Na malutkim ogniu mieszaj pomału i delikatnie masło orzechowe (Uwaga! Nie gotuj. Przy za wysokiej temperaturze sos może się zważyć!)
Gdy masło orzechowe roztopi się w jednolitą papkę dodawaj powolutku mleko w ilości do pożądanej gęstości, następnie dodaj sos sojowy, cukier, mleczko kokosowe, sok z cytryny, sambal i inne przyprawy do smaku. Sos należy stale mieszać i nie dopuścić do zagotowania aby się nie zważyło.

Sosem polewamy usmażone lub grillowane kawałki delikatnych mięs z ryżem lub serwujemy przy innych azjatyckich potrawach a nawet do… frytek (pod nazwą patat oorlog) tak w Holandii popularnych.

Gotowane ziemniaki

Zasadnicza różnica w gotowaniu kartofli w Polsce i Holandii jest taka, że my obrane ziemniaki zalewamy całkowicie wodą do gotowania gdy tymczasem Holendrzy wlewają jedynie trochę wody na dno garnka przez co ziemniaki gotują się bardziej na parze (pod przykrywką); w efekcie czas gotowania się nieco skraca i nie odlewa się tyle smaku z wodą.

Duszone pory (gestoofde prei)

Składniki dla 4 osób:
• 4 ładne świeże pory
• 50 g masła
• Pół szklanki wody i kostka bulionu
• Sól, pieprz, ewentualnie tarty ser do smaku

do zaprawienia: 150 g kwaśnej śmietany (może być równie dobrze "slagroom" zmieszany z łyżeczką soku cytrynowego) i łyżka mąki skrobiowej (np. maizena)

Najbardziej zieloną część odkroić (to zielone nadaje za to świetnie do innych potraw: woka lub zupy) a resztę dobrze umyć i pokroić w kawałki (na własne uznanie 3-6 cm). Wrzucić pory do garnka i pod przykrywką dusić z masłem na najmniejszym ogniu ok. 15 minut (w połowie duszenia pory przemieszać).

Na koniec zaprawić według uznania i umiejętności. Można np. odlać do naczynia wody z duszenia, dodać śmietany i mąki skrobiowej, dobrze wymieszać i wlać z powrotem do porów aby osiągnąć ładną, kleistą masę. Można dodać nieco startego starego sera do smaku.

W ten sam sposób przygotowuje się duszoną cykorię (witlof).

Podawać jak szpinak.

Sztuka smażenia perfekcyjnych frytek

Nie każdy gatunek ziemniaków daje smaczne frytki. Najbardziej uznanym gatunkiem ziemniaków na frytki są "bintjes". Najlepsze frytki trzeba oczywiście usmażyć samemu z świeżo pokrojonych ziemniaków:

- Frytki pokrojone na 1 cm grubości dobrze opłukać w zimnej wodzie i jak osuszyć.

PIERWSZE SMAŻENIE: Małe porcje smażyć w dużej ilości oleju (lub innym tłuszczu według uznania) o temperaturze 160ºC (gdy kawałek chleba wrzucony na gorący olej zaczyna skwierczeć - to olej ma dobrą temperaturę).
Smażymy kilka minut i gdy frytki robią się białe odcedzamy je z tłuszczu i dobrze studzimy. Do drugiego smażenia frytki muszą być ostudzone.

DRUGIE SMAŻENIE: Podgrzać olej do 190ºC i znowu małe porcje ostudzonych frytek smażyć na złoty kolor. Frytki powinny być chrupiące na wierzchu i miękkie w środku.

Frytki podawać należy z majonezem, keczupem, posiekaną cebulką i każdym innym sosem; orzechowym, tatarskim, gulaszem itd.

INNE PRZEPISY WIATRAKA:

Tost śniadaniowy po holendersku
Holenderski lunch: uitsmijter
Tłuczonka (danie jednogarnkowe)
Chiński obiad po holendersku
Mule po holendersku
Szparagi po holendersku
Klasyczne holenderskie oliebollen
Sos orzechowy (saté)
Matka wszystkich ciast "quatre quarts"
Brukselskie wafle
Ziemniaki po holendersku
Kasztany dzikie i jadalne
Staroświeckie potrawy Holendra
Łyżeczka do kawy czy do herbaty?

PORADY KUCHENNE

Zawsze gotuj za dużo. Nigdy nie wiadomo, kto przyjdzie z tobą zjeść, a co zostanie, jutro możesz zjeść lub zamrozić (pojutrze). Większość potraw pozostaje dobra przez wiele dni w lodówce. Nie kupuj modnych superfoods, takich jak olej kokosowy, nasiona chia, jagody goji i inne bzdury. Superfoods nie istnieją.

**ROZMIARY I MASY**
Pojemność 1 łyżka = 15 ml 1 łyżka deserowa = 10 ml 1 łyżeczka = 5 ml 1 mała łyżeczka = 3 ml 1 szklanka = 150 ml 1 szklanka wody = 200-250 ml	*1 płaska łyżka stołowa:* skrobia kukurydziana = 7 g mąka = 7 g cukier = 12 g woda/mleko =15 g sól = 15 g olej = 12 g

Generalnie 100 gram suchych produktów (przed gotowaniem) takich jak kasza, makaron, ryż, fasola wystarcza na jedną osobę.

Gotowanie ryżu (najsmaczniejszy jest biały suchy, długoziarnisty ryż basmati lub pandan (jaśmin)
1 część ryżu + 1,5 części wody.
Zagotuj wodę z odrobiną bulionu drobiowego i masłem i gotuj ryż przez około 7 minut pod przykrywką. Wymieszaj ryż dobrze na początku gotowania. Ustaw gaz jak najniżej. Następnie wyłącz gaz i i zostaw garnek na 15 min nie zdejmując pokrywki aby dojrzał. Następnie zamieszaj dobrze ryż widelcem aby go spulchnić. Gotowy do podania.
Gotowanie kaszy gryczanej, krakowskiej i ryżu
1 część kaszy + 1.5 części wody + 20 g tłuszczu.
Osoloną wodę z tłuszczem zagotować, wsypać kasze i gotować kaszę aż wchłonie wodę (ok. 7 min) i pozostawić pod przykrywką na ok. 15 minut.
Kasza jęczmienna, jaglana
1 część kaszy + 2 części wody + 20 g - reszta jak powyżej.
Pęczak
1 część kaszy + 3 części wody + 20 g - gotować ok. 30 min Reszta jak wyżej.
Fasola Jasio (biała fasola)
Użyj ok. 100 g suszonej fasoli na osobę. Namoczyć przez 18-24 godziny. Czas gotowania 2-4 godziny
Namocz fasolę w ilości około 3 razy tyle, ile waży. Zagotuj w wodzie do namoczenia. Sól dodawać dopiero po ugotowaniu!.
Pieczone mięso:
Piecz mięso w niskiej temperaturze. temperatura rdzenia:
Rostbef/rolada wołowa surowa: 44-48°C, różowa: 50-52°C
Polędwica i polędwica wołowa: 52-55°C
Chuda wieprzowina i fricandeau: 68°C. Kurczak i Indyk: 78°C
Kaczka 1,5-2 godziny: 10 min w 220°C, następnie 40 min w 180°C. a pozostałe 120°C
Gęś (3-4 kg) 2-2,5 godziny: 10 min 225°C następnie 40 min w 180°C. a pozostałe 120°C
Kaczka/Gęś (1,2 kg) 1,5 godziny: 10 min 225°C następnie 70 min w 180°C.

Co zawsze powinno być w kuchni
Ryż basmati, spaghetti, panne rigate, olej, oliwa (z oliwek), puszki przecieru pomidorowego i pulpy pomidorowej, sól, cukier, sos sojowy, sos rybny, kostki bulionu, mąka, puszki fasoli, soczewica, tuńczyk w oleju, musztarda, bułka tarta, kostka rosołowa, cytryny , masło (nigdy nie margaryna), smalec, cebula, ser, parmezan, płatki chili, ocet, czosnek, jajka, ziemniaki, burgul, kuskus i poniższe zioła/przyprawy:
Aromatyczne zioła:
Niezbędne w kuchni zioła kuchni śródziemnomorskiej: tymianek, rozmaryn, oregano, mięta, kolendra, bazylia, koperek, pietruszka i liście laurowe. Także przyprawy: płatki chili, mielona papryka słodka i ostra, pieprz biały i czarny, curry, kminek, imbir, kminek.

Makarony
Najczęściej używasz spaghetti i panne rigate. Cena nie ma znaczenia, o ile jest zrobiony z pszenicy durum - co jest regułą. Świeży makaron jest drogi i na pewno nie smaczniejszy, raczej mniej smaczny. Domowy świeży makaron jest smaczniejszy, ale to masa pracy w porównaniu z paczką z supermarketu. Użyj co najmniej 100 g suchego makaronu na osobę.

Kuchnia polska
Na kuchnię polską duży wpływ mają tradycje kulinarne wielu grup narodowościowych żyjących w tym kraju od wieków, zwłaszcza Niemców, Żydów, Ukraińców, Białorusinów i Litwinów. W wielu polskich potrawach obowiązkowo należy używać liścia laurowego i ziela angielskiego. Typowe polskie danie to panierowany kotlet schabowy z ziemniakami i kapustą oraz rosół podawany z makaronem, zwykle w niedzielę.

Kwaśne wino
Szampan jest drogi po prostu dlatego, że jest szampanem. To samo dotyczy innych „sławnych win”: bordeaux, burgund, barolo, chablis, sancerre, chateauneuf-du-pape – za znaną markę płacisz więcej. Może to brzmieć trywialnie, ale z reguły lepsze czerwone wina mają wyższą zawartość alkoholu, czyli 14,5-15%.

Przeczytaj także: