stolica Amsterdam Haga

Jakie miasto jest stolicą Holandii?

Z pozoru dziwne pytanie, jednak nawet dla niejednego Holendra odpowiedź przysporzyć może lekkie zakłopotanie co nie musi dziwić. Niderlandy nigdy stolicy nie miały.

Państwo bez stolicy

Stolicą kraju jest zazwyczaj miasto, w którym znajduje się parlament i mieszka głowa państwa. Holandia jest jednym z nielicznych wyjątków od tej reguły i dlatego tak proste pytanie - jakie miasto jest stolicą Holandii - nie dla każdego ma oczywistą odpowiedź.

Historycznie nigdy Holandia stolicy nie miała. W pewnych okresach była Antwerpia głównym miastem Niderlandów, czasami też Utrecht. Jednak dopiero w 1808 roku Amsterdam stał się stolicą Holandii za sprawą Francuzów. Król Ludwik Napoleon postanowił zamieszkać w Amsterdamie i rządzić z Pałacu na placu Dam. Symbolicznie otrzymał od rady miejskiej klucze do miasta. Po "okresie francuskim" Amsterdam pozostał stolicą Holandii.

Hrabiowska Haga

Oficjalnie państwo Niderlandy "narodziły się" około 1580 roku na mocy trzech ważnych dokumentów potwierdzających jej niepodległość od Hiszpanii: Unia Utrechcka (1579), Apologia Wilhelma Orańskiego (1580) i Akt Wyrzeczenia się (1581). Jednak Niderlandy nigdy nie miały stolicy. W tym XVI wieku Amsterdam nie był jeszcze tak znaczącym miastem a najważniejsze osobistości państwa miały swoje siedziby w Hadze która byłą wówczas rodzajem willowej dzielnicy arystokracji. dlatego Haga nigdy nie otrzymała praw miejskich będąc swego rodzaju kompromisem między wieloma rywalizującymi ze sobą holenderskimi miastami. Już w XIII wieku nad jeziorkiem hrabia Floris wybudował zamek z dziedzińcem a na nim salę rycerską (ridderzaal). Do dzisiaj ten kompleks XIII-wiecznych budowli służy jako siedziba holenderskiego rządu i parlamentu (aktualnie w gruntownym remoncie - 2025). 

Osoby które faktycznie rządziły holenderską republiką miały więc swoją siedzibę w Hadze. Haga i łączący się z nim Wassenaar były siedzibą holenderskich hrabiów, stąd oficjalna nazwa Hagi brzmi 's-Gravenhage co znaczyło kiedyś "teren łowiecki hrabiego". Wokół jeziorka powstał kompleks pałacowy który współcześnie nazywa się Binnenhof .

Potężny port

Najważniejszymi miastami Niderlandów była Antwerpia i Amsterdam (dodać trzeba, że pojęcie Niderlandów czyli Niskiego Kraju obejmowało z grubsza obszar dzisiejszego Beneluksu). W XVII wieku wyraźnie rosłą rola Amsterdamu jako największego i najpotężniejszego portu ówczesnej Europy (obok Antwerpii i Gdańska). Jednak nadal państwo nie miało stolicy. Na przełomie XVIII i XIX wieku Holandia stała się rodzajem marionetkowego państwa napoleońskiej Francji pod nazwą Republiki Batawskiej aż w roku 1806 Napoleon stworzył z republiki królestwo i na tronie Niderlandów posadził swego młodszego brata Ludwika Bonaparte. To dopiero ten francuski król Ludwika Bonaparte zdecydował, że stolicą jego królestwa zostanie Amsterdam. Uroczysty przyjazd króla do Amsterdamu miał miejsce 20 kwietnia 1808 roku. Już w lipcu 1806 roku Ludwik kazał przewieźć ważne trofea, takie jak zdobyte flagi, z siedziby rządu i parlamentu z Binnenhof w Hadze do Amsterdamu.

Stolica od 1983

Choć Amsterdam był za sprawą Napoleona od 1808 roku stolicą Niderlandów to formalnie, jeszcze przez kolejne 150 lat w holenderskiej konstytucji nie było to zapisane. Zmieniło się to dopiero w 1983 roku za sprawą polityka Hansa Wiegela, ówczesnego Ministra Spraw Wewnętrznych gdy do konstytucji wpisano w końcu Amsterdam, jako stolicę Niderlandów. 

Przeczytaj także: