Holenderski wkład w rewolucję AI

Obecny stan edukacji: nauczyciele wykorzystują sztuczną inteligencję do tworzenia zadań, uczniowie wykorzystują sztuczną inteligencję do ich realizacji.

Europejskie firmy przodujące w 2026 r. w mikroelektronice, nanotechnologi, sztucznej inteligencji i technologii systemów ICT

• ASML (Holandia): Światowy lider w systemach litografii EUV i High-NA EUV.
• NXP Semiconductors (Holandia): Specjalista od bezpiecznej łączności i systemów wbudowanych, szczególnie dla sektora motoryzacyjnego i IoT.
• ASM International (Holandia): Kluczowy gracz w nanotechnologii, specjalizujący się w technologii ALD (Atomic Layer Deposition), umożliwiającej osadzanie warstw materiału o grubości pojedynczych atomów.
• STMicroelectronics (Francja/Włochy): Pionier w dziedzinie czujników (LiDAR, MEMS) oraz półprzewodników dla sektora automotive.
• Infineon Technologies (Niemcy): Lider w dziedzinie elektroniki mocy (SiC – węglik krzemu) i bezpieczeństwa sprzętowego.
• Mistral AI (Francja): Najważniejszy europejski konkurent OpenAI.
• Aleph Alpha (Niemcy): Lider w dziedzinie AI dla sektora publicznego i regulowanego (finanse, medycyna).
• DeepL (Niemcy): Globalny lider w AI tłumaczeniowym.
• Helsing (Niemcy): Firma z sektora AI Defense, specjalizująca się w algorytmach przetwarzania danych z pól walki w czasie rzeczywistym.
• Siemens EDA (Niemcy): Część giganta Siemens, dostarczająca zaawansowane narzędzia do projektowania układów scalonych (Electronic Design Automation - EDA).
• SAP (Niemcy): Największy europejski producent oprogramowania biznesowego.
• Celonis (Niemcy): Światowy lider w Process Mining.
• Darktrace (Wielka Brytania): Pionier "Self-Learning AI" w cyberbezpieczeństwie.
• Imec (Belgia) jest niezależnym ośrodkiem badawczym przy uniwersytecie w Leuven (d. Lowanium), zajmującym się mikroelektroniką, nanotechnologią, sztuczną inteligencją, metodami projektowania i technologiami systemów ICT. Ten instytut, zatrudniający 6500 pracowników, ma być przyszłością Europy obok współpracującego z Imec ASML.

40 lat temu

W latach 80-tych XX wieku holenderski Philips był jeszcze światową potęgą elektroniczną rozwijającą także badania nad półprzewodnikami. W tym czasie też Philips był największym udziałowcem powstałej na Tajwanie w 1987 roku firmy TSMC.
TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) jest obecnie największą w świecie firmą produkującą układy scalone, w tym procesory. Bez procesorów TSMC nie byłoby takich potęg jak Nvidia, AMD, Apple i Samsung.

TSMC miał w 2020 r. globalną zdolność produkcyjną wynoszącą około 13 mln płytek (średnicy 30 cm) rocznie (stan na 2020 r.) i produkuje układy scalone dla klientów z węzłami procesowymi od 2 mikronów do 3 nanometrów. TSMC jako pierwszy wprowadził na rynek możliwości produkcyjne w technologii 7-nanometrowej i 5-nanometrowej, a także pierwszą, która wprowadziła na rynek technologię litografii w ekstremalnym ultrafiolecie (EUV) rodem z holenderskiego ASML.

Ångström

Procesory produkowane są w niezwykle zaawansowanych urządzeniach litograficznych. A te najbardziej zaawansowane pochodzą z holenderskiej firmy ASML (Advanced Semiconductor Materials Lithography). Litografia EUV (Litografia w ekstremalnym ultrafiolecie) to w tej chwili najbardziej zaawansowana technologia do tworzenia najmniejszych i najbardziej złożonych układów scalonych. ASML ma światowy monopol na rynku EUV, bez znaczących bezpośrednich konkurentów. W 2024 r. maszyny EUV tej firmy są w stanie wytrawiać wzory o wielkości zaledwie 5-7 nanometrów jednak w roku 2025 ASML pracuje na przyszłymi modelami EUV o precyzji jednego a nawet poniżej jednego nanometra mierzone już w angstromach.

• Grubość ludzkiego włosa wynosi około 100 mikrometrów to jest 100.000 nanometrów lub 1.000.000 angstromów.