kanał kanały Amsterdam Sail Amsterdam morze

Kanał z Amsterdamu do morza

Amsterdam leżał nad morzem do ok. 1930 r. W tym czasie zamknięto wałem wody (IJsselmeer) łączące port z otwartym morzem więc jedyną drogą na Morze Północne stał się kanał przecinający Holandię najkrótszą drogą do morza. Obecnie amsterdamski port jest porównywalny wielkością do Gdańska i Marsylii.

Noordzeekanaal - Kanał Morza Północnego

W 1876 r. król Wilhelm III otworzył uroczyście Kanał Morza Północnego (Noordzeekanaal) między Morzem Północnym a portem w Amsterdamie. Praca nad kanałem przez „Holandię w najwęższym miejscu” (21 km) zajęła 11 lat i miała mieć duży wpływ na gospodarkę transportu wodnego zarówno krajowego jak i międzynarodowego. W IJmuiden nad morzem należało zbudować śluzę. Pierwsza śluza, też jeszcze z końca XIX wieku miała 10 m szerokości, ale statki morskie szybko rosły więc co kilkadziesiąt lat trzeba było odbudowywać kolejną, większą śluzę. Ostatnia, czwarta, pochodzi z 2022 roku i ma 70 m szerokości, czym jest powierzchniowo największą śluzą w Europie. Kanał ma 18 m głębokości.

  • OSOBLIWA litera IJ: dwuznak ij występuje na świecie tylko w języku polskim i holenderskim, z tym, że w holenderskim jest traktowany jako jedna litera Y (igrek), więc gdy przy nazwie np. IJmuiden obie litery są duże. Każe słowo rozpoczynające się na "ij" piszemy po kropce z dużej litery: IJsboer. IJsland. IJ. IJssel. IJs. IJdel. IJzer. IJskast. IJsberg. IJsblokje.
Kanał Morza Północnego
Kanał Morza Północnego z Amsterdamu do IJmuiden.

Fort Amsterdam

IJmuiden to miasto portowe na Morzu Północnym gdzie rozpoczyna się Kanał połączony z Morzem za pomocą śluz. Przy wejściu do portu znajduje się wyspa Fort Island, część Linii Obrony Amsterdamu (Stelling van Amsterdam). Ta linia obronna - zbudowana pod koniec XIX wieku - składa się z systemu fortów i zatapialnych obszarów, otaczających Amsterdam. Obecnie na liście dziedzictwa UNESCO podobnie jak ta wysepka z fortem "Forteiland IJmuiden" leżąca u ujścia kanału.

W czasie drugiej wojny światowej Niemcy zamienili IJmuiden w twierdzę "Festung IJmuiden", który od 1942 roku stanowił część Wału Atlantyckiego. Stare IJmuiden zostało w tym celu w dużej mierze zburzone przez Niemców a reszty zniszczenia dokonały bombardowania Aliantów.

Kanał Morza Północnego
Kanał Morza Północnego a poniżej wysepka "Forteiland IJmuiden" a na dole fragment jednego z dwóch falochronów przed wejściem do portu w IJmuiden.

Atrakcje IJmuiden

4,5-kilometrowe falochrony w IJmuiden to wyjątkowy widok. Oba falochrony umożliwiają statkom bezpieczne wpływanie do portu w IJmuiden. Zapewniają one ochronę przed bocznymi falami. Pierwotne mola zostały zbudowane w tym samym czasie co śluzy w IJmuiden. Gdy wiatr nie jest zbyt silny, falochrony są otwarte dla spacerowiczów.

Wielu turystów odwiedza IJmuiden ze względu na Kanał Morza Północnego, atrakcyjną, szeroką plażę i imponującą konstrukcję kompleksu śluz. Muzeum Morskie i Portowe, znajdujące się na Havenkade, przybliża historię Kanału Morza Północnego, budowę śluz i falochronów, początki IJmuiden i wszystkie jego morskie aspekty. W latach, w których odbywa się Sail Amsterdam, uczestniczące żaglowce gromadzą się w porcie IJmuiden na kilka dni przed rozpoczęciem imprezy, po czym pierwszego  dnia imprezy płyną do Amsterdamu przez Kanał Morza Północnego. Statki można podziwiać więc podziwiać w IJmuiden już w dwa dni przed Sail. Tą samą drogą żaglowce odpływają z Amsterdamu na otwarte morze.

Przeczytaj także: