Warszawa w 1915 roku

Rosjanie opuścili Warszawę, a 5 sierpnia 1915 roku do miasta wkroczyli Niemcy, zajmując je bez znaczących oporów.
To jest mapa Warszawy, zamieszona w gazecie "De Telegraaf" 8 sierpnia 1915 r. Przetłumaczony artykuł zamieszczamy poniżej:

"Twierdza Warszawa
Jak widać na mapie w tym numerze, Warszawa (po polsku Warszawa, po rosyjsku Warsjawa), stolica rosyjskiej prowincji o tej samej nazwie, leży w kształcie półksiężyca na lewym brzegu Wisły. Po drugiej stronie tej rzeki leży przedmieście Praga. Te dwie części stolicy Polski połączone są dwoma żelaznymi mostami, każdy o długości około 500 metrów. Jeden służy ruchowi pasażerskiemu, drugi kolejowemu.
Na północy i północnym zachodzie miasta znajdują się Stare Miasto, Nowe Miasto i Dzielnica Żydowska, a Dzielnica Południowa to bardziej ekskluzywna część miasta. Przedmieście Wola leży całkowicie na zachodzie. Miasto ma kilka dużych placów. Do najważniejszych należą: Plac Zamkowy, Plac Saski, Plac Zielony, gdzie znajduje się pomnik ku czci lojalnych generałów poległych w 1830 roku, oraz Plac Teatralny. Spośród około 200 ulic, na pierwszym miejscu należy wymienić Przedmieście Krakowskie. Od Placu Zamkowego biegnie na południe i łączy się z Nowym Światem i Aleją Ujazdowską, które, otoczone pięknymi willami, prowadzą do Łazienek Królewskich i Belwederu. Kolejną ważną ulicą jest Marszałkowska, która przebiega obok wiedeńskiego dworca kolejowego i gdzie znajdują się główne sklepy. Warszawa szczyci się również licznymi parkami publicznymi, takimi jak Park Saski, założony za czasów Augusta II Wielkiego, Park Frascati, park otaczający Pałac Krasińskich, parki w pobliżu Pałacu Łazienkowskiego (gdzie Ludwik XVIII przebywał na wygnaniu), Belweder (z pięknym pomarańczowo-zielonym dachem) oraz Park Aleksandrowski na Pradze.
Spośród licznych pomników upamiętniających wielką przeszłość Polski, warto zwrócić uwagę na konny pomnik Jana Sobieskiego (1783), pomnik Kopernika (1830) oraz pomniki księcia Mankiewicz (1870) i poety Mickiewicza (1898).
Silny rozwój życia religijnego w tym ponad 700-tysięcznym mieście (56% ludności to katolicy, 36% to Żydzi) jest najbardziej widoczny w liczbie kościołów. W Warszawie znajduje się 85 kościołów, z których większość to rzymskokatolickie, sześć to greckokatolickie, dwie ewangelickie, dziewięć i jeden meczet. Najstarszym kościołem jest katedra św. Jana, wzniesiona około 1350 roku. Na zachód od niej, na placu Krasińskich, stoi greckokatolicka katedra Trójcy Świętej. W kościele kapucynów znajduje się sarkofag z sercem Jana Sobieskiego. Spośród budynków świeckich na szczególną uwagę zasługuje dawny pałac królewski. Zbudowany przez Zygmunta III, w jego obszernych salach znajdują się liczne obrazy i rzeźby, biblioteka oraz polskie archiwum. Do czasu obecnej okupacji niemieckiej służył jako rezydencja rosyjskiego generał-gubernatora. Na placu Krasińskich znajduje się również Pałac Krasińskich, pochodzący z 1692 roku. W XVIII wieku pałac ten był siedzibą Sejmu, a później Sądu Najwyższego.
Na placu Schouwburg znajdują się Ratusz (1870) i Teatr Wielki (1833). Uniwersytet, mieszczący się w pałacu Jana Kazimierza, wraz z przynależnym do niego budynkiem Biblioteki Uniwersyteckiej, znajduje się na Przedmieściu Krakowskim. Warto również wspomnieć o Zamku Łazienkowskim, zbudowanym przez Stanisława Poniatowskiego (1767/88), dawniej będącym pałacem cesarskim, oraz Belwederze, który był rezydencją Konstantego Pawłowicza. Warszawa ma cztery dworce kolejowe: jeden na lewym brzegu Wisły, obsługujący linię kolejową do Wiednia (patrz nasza mapa) i jeden dla Kolei Nadwiślańskiej; oraz jeden na prawym brzegu, w Pradze, obsługujący linię kolejową do Petersburga i jeden dla Terespola.
Według encyklopedii Winklera Prinsa, w 1900 roku przemysł składał się z 495 fabryk, zatrudniających 33.224 pracowników. Najważniejszymi gałęziami przemysłu są obróbka metali i budowa maszyn, przetwórstwo spożywcze, mydło i przemysł chemiczny. Miasto słynie z produkcji obuwia i pieczywa. W Warszawie odbywały się dwa ważne nabory: w czerwcu dla wełny i we wrześniu dla chmielu. Wzdłuż Wisły odbywał się intensywny ruch parowców, z jednej strony docierających do Torunia, a z drugiej do Sandomierza.
Wśród instytucji edukacyjnych wspomnieliśmy już o uniwersytecie, założonym w 1816 roku. W 1904 roku na uczelni studiowało 1570 studentów. Posiada bibliotekę liczącą 500.000 woluminów i 1380 rękopisów, ogród botaniczny i obserwatorium. Ponadto w mieście znajduje się szkoła weterynaryjna, osiem gimnazjów, liceum ogólnokształcące, seminarium nauczycielskie, liceum żeńskie i cztery gimnazja dla dziewcząt. W sumie w mieście działa 853 placówki edukacyjne, w których uczy się 15.111 uczniów. Działają również Towarzystwo Lekarskie i Farmaceutyczne, Towarzystwo Lekarzy Rosyjskich, Towarzystwo Matematyczno-Fizyczne, Biblioteka Publiczna oraz Muzeum Etnograficzne. W mieście działają również dwa zakłady dla obłąkanych, szpital dla podrzutków, 14 szpitali miejskich z 2900 łóżkami, 31 szpitali prywatnych i 6 przytułków położniczych.
Warszawa jest, jak wspomniano, siedzibą gubernatora generalnego, gubernatora cywilnego, katolickiego i greckokatolickiego arcybiskupa.

Historia Warszawy
Warszawa została po raz pierwszy wspomniana w dokumentach w 1224 roku. Do 1526 roku miasto było rezydencją książąt mazowieckich. Około 1655 roku Warszawa została zajęta przez Szwedów, ale w 1656 roku powróciła do Polaków. W tym samym roku, od 28 do 30 lipca, pod Warszawą rozegrała się trzydniowa bitwa między wojskami szwedzko-brandenburskimi a wojskami polskimi pod wodzą Jana Kazimierza, po której miasto zostało zmuszone do kapitulacji. Zostało ewakuowane bez walki 15 maja 1702 roku do Karola XII, który wówczas wkroczył. W 1703 roku, na prośbę Szwecji, odbył się tu kongres konfederacyjny, który zakończył się 24 listopada 1705 roku pokojem warszawskim między Karolem XII a Stanisławem Leszyńskim. W 1711 roku zawarto tu również pokój między Augustem II a mocarstwami sprzymierzonymi, za pośrednictwem Rosji, przypieczętowany 30 stycznia 1717 roku Wielkim Traktatem Pacyficznym. W 1734 roku zawarto sojusz między Austrią, Anglią, Holandią i Polską, a 8 stycznia 1745 roku zawarto poczwórny sojusz między tymi mocarstwami, w którym August III zobowiązał się do udziału w wojnie z Prusami.
Po śmierci Augusta III, Rosjanie pod wodzą Repina zdobyli miasto w 1764 roku i doprowadzili do wyboru Stanisława Poniatowskiego na króla. Rosjanie pozostali u władzy do 1774 roku. Podczas powstania 17 i 18 kwietnia 1794 roku garnizon rosyjski został rozbity. Od 9 lipca do 6 września Prusacy bezskutecznie oblegali miasto. Jednakże skapitulowała 1 listopada, po krwawym szturmie Pragi przez Rosjan pod wodzą Suwarowa. Podczas trzeciego rozbioru Polski w 1795 roku Warszawa przypadła Prusom i stała się stolicą prowincji Prusy Południowe. 28 listopada 1806 roku została zajęta przez Francuzów. Na mocy pokoju w Tylży (1807) Warszawa stała się stolicą Księstwa Warszawskiego. Od 23 kwietnia do 2 czerwca miasto znajdowało się w rękach Austriaków; od 1813 do 1815 roku znajdowało się w rękach Rosjan. Kongres Wiedeński (1815) uczynił Warszawę stolicą nowego Królestwa Polskiego. Rewolucja polska rozpoczęła się powstaniem warszawskim 29 listopada 1830 roku i zakończyła się 1 września 1831 roku kapitulacją Paskiewicza. Po tym czasie w Warszawie często odbywały się konferencje polityczne".