wzrost człowiek zdrowie białko

Wzrost człowieka, czyli jak byt określa wzrost

Podświadomie jesteśmy dumni jak te nasze dzieci wyrosły wysoko, są o głowę wyższe od dziadków. Dobrobyt można zmierzyć wysokością ludzi w centymetrach. Jednak naukowe teorie wzrostu nie są do końca przekonywujące. Może jednak moja "teoria światła" nie jest aż tak głupia?

W ciągu ostatnich 34 lat przeciętny Chińczyk jest średnio o 7,5 cm wyższy od swojego dziadka. Ale cała populacja nie jest w stanie przepisać swojego DNA w ciągu 35 lat. Co więc sprawiło, że rosną tak szybko? Ogromne badanie opublikowane w czasopiśmie „Lancet” śledziło wzrost 19-letnich mężczyzn w 200 krajach w latach 1985–2019. Odpowiedź może Cię zaskoczyć. 

Młodzi Chińczycy urośli w tym czasie o ponad 8 centymetrów. Największy skok wzwyż na świecie. Tymczasem Indie prawie się nie zmieniły. Ten sam kontynent, ale zupełnie inny wynik. 
 

Nawóz wzrostu: białko 

W ciągu tych 35 lat Chiny zaczęły dodawać do przeciętnego posiłku mięso, jaja i nabiał. Wraz ze wzrostem PKB rosła ilość białka zwierzęcego na osobę, a wraz z nią gwałtownie wzrastał wzrost. To jeden z najciekawszych naturalnych eksperymentów we współczesnej nauce o żywieniu. Zaczynamy rozumieć, że geny wyznaczają pułap, ale żywienie w dzieciństwie decyduje o tym, czy dziecko go osiągnie. 

Największym źródłem białka w pierwszych 18 latach życia jest białko zwierzęce. Mięso, jaja i nabiał to surowce, których potrzebuje organizm. Dlaczego więc Hindusi nie rosną? Bo mają największą populację wegetarian na Ziemi i stosują dietę opartą głównie na węglowodanach. W najważniejszych latach wzrostu (0-18 lat), na dziecko przypada wyraźnie mniej białka zwierzęcego.

Dlaczego Holendrzy tak wysocy?

Przeciętny 19-letni mężczyzna w Holandii ma 183,8 cm wzrostu. W XIX wieku Holender był jeszcze średnią europejską, więc co się zmieniło? Stali się jednym z największych konsumentów nabiału na świecie. Ser, mleko, jogurt do prawie każdego posiłku. 

Dlaczego Stany Zjednoczone pozostały takie same? Stany Zjednoczone mają więcej żywności niż jakikolwiek inny kraj w historii, ale problemem nie jest ilość jedzenia lecz jego o jakość. Kalorie ultraprzetworzone to kiepski materiał do budowy ciała. Można być jednocześnie przekarmionym i niedożywionym, i tak właśnie wygląda obecny amerykański dzieciak.

Jednak naukowe próby wytłumaczenia wzrostu nie są przekonywujące. Amerykanie są rekordzistami w konsumpcji protein (białka), podobnie jak Portugalczycy w Europie a jednak oba narody należą do najniższych. Słowacy jedzą mało mięsa a do niskich nie należą. Jedynie Hindusi pasują do naukowej teorii "białkowego wzrostu" bo są mali (165 cm) i praktycznie mięsa nie jedzą. Moja teoria "słonecznego wzrostu człowieka" może być uzupełnieniem teorii o dobrym odżywianiu. 

Od zera do osiemnastki

Rodzice mają tylko jedną możliwość, aby wpłynąć na wzrost swojego dziecka i ta możliwość zamyka się około jego osiemnastego roku życia. Kości przestają rosnąć. Płytki wzrostowe się zrastają. Potem żaden protokół na Ziemi nie doda kolejnego nam ani centymetra.

Decyzje, które mają znaczenie dla wzrostu, zapadają między narodzinami a szkołą średnią.

Ty już nie jesteś w stanie dodać centymetrów do swojej sylwetki. Ale możesz decydować, kiedy twoje dzieci osiągną wysoki wzrost. Geny ładują broń, ale białko może pociągnąć za spust. Karm dzieci tak, jakby od tego zależał ich wzrost.

Przeczytaj także: